Vrijwel iedereen die letselschade heeft opgelopen en hoort over smartengeld, stelt vroeg of laat dezelfde vraag: hoeveel is dat dan? Het is een begrijpelijke vraag. Toch is de hoogte van smartengeld iets waar geen eenvoudig antwoord op bestaat, al zijn er wel duidelijke kaders waarbinnen de beoordeling plaatsvindt.
In dit artikel leest u welke factoren meewegen bij het bepalen van de hoogte van smartengeld, welke bedragen realistisch zijn in verschillende situaties en waarom het loont om u goed te laten begeleiden bij de onderhandeling.
Anders dan bij sommige andere schadeposten, zoals medische kosten of inkomensverlies, valt de hoogte van smartengeld niet uit een rekensom te halen. Er is in Nederland geen wettelijk vastgesteld tarief. De rechter beoordeelt per zaak wat een billijke vergoeding is, rekening houdend met alle omstandigheden.
Dat klinkt vaag, maar in de praktijk hebben rechters door de jaren heen een redelijk consistent patroon ontwikkeld. Dat patroon is terug te vinden in de Smartengeldgids van de ANWB, een overzicht van uitspraken dat door advocaten, rechters en verzekeraars wordt gebruikt als referentiekader. De gids is geen bindend document, maar geeft wel een goed beeld van wat in vergelijkbare gevallen is toegekend.
Bij het vaststellen van de hoogte van smartengeld spelen meerdere factoren een rol. Rechters kijken naar het geheel van omstandigheden, waarbij de volgende aspecten doorgaans het meeste gewicht in de schaal leggen:
De aard en ernst van het letsel. Ernstig fysiek letsel, zoals een dwarslaesie of zwaar hersenletsel, leidt in de regel tot hogere vergoedingen dan lichtere verwondingen.
De duur van het hersteltraject. Hoe langer het herstel duurt en hoe intensiever de behandeling is, hoe zwaarder dat meetelt.
De gevolgen voor het dagelijks leven. Kan iemand niet meer werken, sporten, of voor het gezin zorgen? Die beperkingen worden meegewogen.
Blijvende klachten of beperkingen. Bij definitief verlies van een lichamelijke functie of chronische pijnklachten zijn hogere bedragen eerder aan de orde.
De leeftijd van het slachtoffer. Een jongere die de rest van zijn leven met de gevolgen moet leven, krijgt in vergelijkbare situaties vaker een hogere vergoeding dan een oudere persoon.
Vergelijkbare uitspraken. Rechters kijken naar wat er in soortgelijke zaken is toegekend, om willekeur te voorkomen.
Omdat elke situatie anders is, zijn exacte bedragen moeilijk te noemen zonder uw specifieke geval te kennen. Toch geeft de rechtspraktijk wel een richtlijn.
Bij letsel dat volledig herstelt, zoals een botbreuk zonder complicaties of een whiplash met volledig herstel, liggen smartengeldbedragen doorgaans tussen de enkele honderden en enkele duizenden euro's. Bij letsel met een langer herstel en tijdelijke beperkingen in het dagelijks leven liggen bedragen vaker in de range van enkele duizenden euro's.
Gaat het om ernstig en blijvend letsel, dan lopen de bedragen aanzienlijk op. Bij een dwarslaesie, ernstig hersenletsel of een amputatie zijn toewijzingen van tienduizenden euro's geen uitzondering. In de zwaarste gevallen worden soms bedragen van vijftig- tot honderdduizend euro of meer toegekend, al zijn dat uitzonderingen die in de regel gepaard gaan met langdurige procedures.
Wilt u meer weten over smartengeld in het algemeen, wat het is en wanneer u er recht op heeft? Lees dan onze pagina over smartengeld.
In verreweg de meeste letselschadezaken wordt de hoogte van smartengeld niet door een rechter vastgesteld, maar via onderhandeling met de verzekeraar van de aansprakelijke partij. Dat heeft gevolgen voor hoe het proces verloopt.
Een verzekeraar maakt doorgaans een eigen inschatting van de vergoeding op basis van het medisch dossier en vergelijkbare zaken. Die inschatting is niet altijd in uw voordeel. Verzekeraars zijn gebaat bij een snelle en lage afwikkeling, terwijl u gebaat bent bij een vergoeding die recht doet aan uw situatie, ook op de lange termijn.
Dat is precies waarom het moment van akkoord gaan zo belangrijk is. Een definitieve vaststellingsovereenkomst is bindend. Als achteraf blijkt dat uw klachten ernstiger zijn dan aanvankelijk gedacht, kunt u in de meeste gevallen niet meer terugkomen op een eerder geaccepteerd bedrag. Wacht daarom bij voorkeur met definitief afwikkelen totdat het medisch eindresultaat bekend is.
Een gespecialiseerde letselschadeadvocaat bewaakt dit proces namens u. Hij of zij onderhandelt op basis van kennis van de rechtspraktijk, zorgt dat alle relevante schadeposten zijn meegenomen en voorkomt dat u te snel of te laag afwikkelt.
Smartengeld staat nooit op zichzelf. Het maakt deel uit van een bredere letselschadevergoeding, die ook materiële schadeposten omvat. Denk aan medische kosten, inkomensverlies, kosten voor huishoudelijke hulp en verlies van zelfwerkzaamheid.
Het is van belang dat al die posten goed in kaart worden gebracht, zodat de totale omvang van uw schade volledig zichtbaar wordt. Dat geldt zeker als er sprake is van blijvend letsel, waarbij ook toekomstige kosten en inkomstenderving worden meegenomen. Meer over die basisvoorwaarden leest u op onze pagina over recht op schadevergoeding.
Globaal wel. De Smartengeldgids van de ANWB geeft een indruk van wat rechters in vergelijkbare gevallen hebben toegekend. Maar die gids is een vertrekpunt, geen eindoordeel. Uw situatie verschilt altijd van andere zaken, en een advocaat kan beoordelen welke argumenten in uw geval het meeste gewicht in de schaal leggen.
Ja, dat kan uitmaken. Een rechtbank kan een hogere of andere vergoeding toewijzen dan wat een verzekeraar bereid is te betalen via een schikking. Maar een procedure kost tijd en brengt ook onzekerheid met zich mee. Uw advocaat weegt samen met u af wat in uw situatie de meest verstandige weg is.
In de meeste gevallen wordt smartengeld niet als belastbaar inkomen aangemerkt. Het kan wel gevolgen hebben voor inkomensafhankelijke toeslagen of uitkeringen. Laat dit altijd nagaan voordat u een definitief akkoord tekent.
Ja. De verjaringstermijn bedraagt in de meeste gevallen vijf jaar, gerekend vanaf het moment dat u bekend was met de schade en de aansprakelijke partij. In sommige situaties gelden kortere termijnen. Wacht daarom niet te lang met het inwinnen van advies.
Psychisch letsel, zoals PTSS of een angststoornis, wordt door de rechter erkend als grond voor smartengeld, maar vereist een diagnose van een erkend behandelaar. Uw advocaat helpt u de juiste documentatie op te bouwen en weet hoe dit soort schade overtuigend onderbouwd kan worden.
De hoogte van smartengeld hangt af van veel factoren. Maar u hoeft die afweging niet zelf te maken. De advocaten van BVD Letselschadeadvocaten kennen de rechtspraktijk, begrijpen de medische kant van uw situatie en onderhandelen namens u op basis van wat redelijk en realistisch is.
Met dertig jaar ervaring, vier regionale vestigingen en een advocaatscore van 9,5 staan wij voor betrouwbare begeleiding. Persoonlijk, nuchter en gericht op één ding: vooruit.
Bel ons voor een gratis en vrijblijvend eerste gesprek. Of stel uw vraag via het contactformulier.